การเรียนรู้ที่เป็นของผู้เรียน - โรงเรียนเพลินพัฒนา ,โรงเรียนทางเลือก

หน้าแรก
ข่าวประชาสัมพันธ์
เครือข่ายการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
สรุปงานสัมมนาและเสวนา

รายงานพัฒนาการนักเรียน
ปฏิทินโรงเรียน
ชื่อสมาชิก

รหัสผ่าน

จำข้อมูลการล็อกอิน
   
  เรื่องเด่นเพลินพัฒนา
การเรียนรู้ที่เป็นของผู้เรียน พิมพ์ อีเมล
 

การเรียนรู้ที่เป็นของผู้เรียน
โดย : คุณครูแคท คัทลียา รัตนวงศ์

บทความจากนิตยสาร add magazine
คอลัมน์ มุมเรียนรู้ ฉบับเดือนสิงหาคม ๒๕๕๔

     
   
     ในบทเรียนเรื่อง “เพื่อนสีเขียว (พืช)” ของเด็กๆ ชั้น ป.2 หลังจากทดลองเพาะเมล็ดถั่วเขียวให้เป็นถั่วงอก เพื่อศึกษาปัจจัยในการเติบโตของพืชกันไปแล้ว โจทย์สุดท้ายก่อนจบบทเรียนนี้ คือ การสร้างชิ้นงานจากพืช แต่จะสร้างแรงบันดาลใจอย่างไร จะ input ด้วยอะไร จะออกแบบเครื่องมือเพื่อช่วยให้การทำงานชิ้นนี้สำเร็จได้อย่างไร เพื่อทำให้การเรียนรู้เป็นของผู้เรียนนั้น คือโจทย์ที่ครูต้องคิดหาคำตอบ
 
สร้างแรงบันดาลใจ...ให้ input

     ในขั้นการสร้างแรงบันดาลใจ คุณครูชักชวนเด็กๆ มาทำน้ำมะนาวอัญชันรสอร่อยกัน เพื่อให้ทุกคนได้เห็นประโยชน์ของพืช และได้เรียนรู้คุณค่าของการลงมือทำอะไรให้สำเร็จด้วยตัวเอง งานนี้เด็กๆ จึงได้คั้นน้ำมะนาว และปรุงน้ำอัญชันให้มีรสอร่อยด้วยเกลือและน้ำตาล ทั้งยังมีการประกวดกันเล็กน้อยว่าสูตรของใครอร่อยที่สุด โดยเชิญคุณครูมาช่วยกันชิม
 
     การทำน้ำมะนาวอัญชัญในครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงแค่เพียงการผสมเครื่องดื่มรสอร่อยเท่านั้น แต่เด็กๆ ยังได้รู้ที่มาที่ไปของเครื่องดื่มที่เคยดื่ม ได้ใช้ความพยายามทำงานให้สำเร็จ ได้ภาคภูมิใจในผลสำเร็จของงาน และนี่เองที่เป็นเหตุให้น้ำมะนาวแก้วนี้มีรสอร่อยเป็นพิเศษ จนต้องเติมกันคนละแก้วสองแก้ว เพราะทุกคนได้ลิ้มรสของศักยภาพแห่งตนนั่นเอง
 
     
แตกความคิดด้วยคำถาม

     จากนั้นครูชวนเด็กๆ พูดคุยกันถึงประโยชน์ที่ได้จากพืช คำตอบแรกที่ได้คือใช้เป็นอาหาร แล้วถ้าเด็กๆ จะเอาพืชมาทำประโยชน์อย่างอื่นที่ไม่ใช่อาหารละ แต่ละคนอยากนำมาทำอะไรถึงจะได้ประโยชน์คุ้มค่าที่สุด
คำตอบมากมายพรั่งพรูออกมาจากความคิด เด็กบางคนนึกถึงของเล่น บางคนนึกถึงสมุนไพร บางคน
 
     นึกถึงของแต่งบ้าน และมีเด็กคนหนึ่งพูดขึ้นมาว่าอยากทำกำไลข้อมือจากพืช คำตอบนี้ทำให้เด็กหญิงอีกคนที่ชอบของสวยๆ งามๆ มีแววตาเป็นประกายขึ้นมาทันที ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้เธอเพิ่งตอบคุณครูด้วยอาการหงอยๆ ว่า “หนูคิดไม่ออก ไม่รู้ว่าจะทำอะไรดี”
 
ออกแบบเครื่องมือ

     ขั้นตอนของการทำความคิดให้เป็นรูปเป็นร่างเป็นสิ่งที่ยากมาก แม้กระทั่งกับผู้ใหญ่เองก็มักจะพบปัญหานี้เช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานชิ้นนี้ต้องนำกลับไปทำที่บ้านในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ เด็กๆ อาจหลงลืมโจทย์บางข้อได้ ดังนั้นครูจึงมีเครื่องมือช่วยเป็นแผ่นพับใบงาน 7 หน้า ให้เด็กๆ ใช้เป็นลายแทงความคิดในการทำงานไปทีละก้าว ซึ่งจะช่วยคลี่ความคิดที่มีอยู่ในจินตนาการออกมาเป็นงานได้ในท้ายที่สุด
 
หน้าที่ 1 : หน้าปก สำหรับติดภาพของเด็กกับชิ้นงานที่สำเร็จแล้ว
หน้าที่ 2 : งานชิ้นนี้ได้แรงบันดาลใจมาจากอะไร
หน้าที่ 3 : ออกแบบชิ้นงานโดยการวาดภาพ
หน้าที่ 4 : บอกส่วนประกอบของพืชที่นำมาใช้
หน้าที่ 5 : อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำชิ้นงาน
หน้าที่ 6 : วิธีทำโดยละเอียด
หน้าที่ 7 : วิธีใช้และประโยชน์ของชิ้นงาน
 
     
     เมื่อครูสร้างเหตุ คือแรงบันดาลใจ และปัจจัย คือเงื่อนไขที่เอื้อต่อการการทำงานให้สำเร็จพร้อมแล้ว ขั้นต่อไปก็คือการรอคอยผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นกับเด็กแต่ละคน
 
เติบโตอย่างงดงาม

     เมื่อเช้าวันจันทร์มาถึง เด็กๆ ทยอยถือชิ้นงานที่ไม่ซ้ำกันมาอวดคนแล้วคนเล่า มีทั้งเบ็ดตกปลาคันใหญ่ กล้วยปิ้ง น้ำผลไม้ปั่น ฟ้าทะลายโจรแคปซูล หีบสมบัติ ม้าก้านกล้วย พัด โมบาย กรอบรูป รวมถึง “ที่คาดผมกวาง” ของเด็กหญิงที่ชอบของสวยๆ งามๆ นั้นด้วย และทุกคนต่างเล่าถึงที่มาของงานตัวเองด้วยความภาคภูมิใจ
 
     แม่ของเด็กหญิงเล่าว่า ลูกใช้เวลาวันเสาร์ตลอดทั้งวัน และวันอาทิตย์อีกครึ่งวันเพื่อเขียนวิธีทำในแผ่นพับ 7 หน้า งานชิ้นนี้เป็นการทำงานที่ลูกมีสมาธิและต่อเนื่องยาวนานที่สุดที่เคยพบมา รู้สึกว่าลูกทำงานชิ้นนี้สำเร็จอย่างสวยงามจากแรงบันดาลใจภายในของตัวเขาเองที่บอกกับแม่ว่า “หนูจะแต่งชุดแฟนซีกวาง แล้วเอาที่คาดผมอันนี้มาทำที่คาดผมของชุดกวาง”
 
     ที่มากยิ่งไปกว่านั้น แรงบันดาลใจของงานแต่ละชิ้นยังชวนให้ครูปิติที่ได้พบกับความงดงามที่อยู่ในใจของเด็กๆ
 
     พ่อแม่ของเด็กคนหนึ่งบอกว่า “ลูกทำงานพวงปลาตะเพียนสานถึง 2 วันเต็ม ตั้งใจทำมาก ทำไม่สวยก็รื้อทำใหม่อยู่นาน จนกว่าจะพอใจ” เบื้องหลังแรงบันดาลใจในงานปลาตะเพียนสานชิ้นนี้คือ “หนูจะมีน้องอีกคนแล้ว เลยจะทำให้น้องเล่น” ส่วนเด็กอีกคนทำลูกประคบสมุนไพรให้คุณยายเพราะ “คุณยายชอบปวดเมื่อยอยู่บ่อยๆ”
 
       
     เมื่อแรงบันดาลใจซึ่งเป็นแรงขับภายในของผู้เรียนมีความพอเหมาะกับเงื่อนไข กติกา และกระบวนการการทำงานที่สร้างให้ ความคิดและจินตนาการที่เคยเป็นเพียงภาพเลือนลางอยู่ในสมองก็จะค่อยๆ ชัดเจนขึ้นบนกระดาษ จนกระทั่งปรากฏออกมาเป็นชิ้นงานจริงได้ในที่สุด
 
     โจทย์ของการเรียนรู้ที่มีเป้าหมายปลายทางอยู่ที่การนำพาให้ผู้เรียนได้พบกับความสำเร็จ ได้สัมผัสกับความดี ความงาม และความจริง จึงเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ช่วยให้ผู้เรียนได้เติบโต และจะช่วยเปลี่ยนการเรียนรู้ที่เคยอยู่ในมือครู ไปสู่การทำให้การเรียนรู้เป็นของผู้เรียนได้อย่างไม่ยากเย็น
 

โดย : ส่วนสื่อสารองค์กร




   
   
     
การเรียนรู้ในช่วงชั้น

ปฏิทินเพลินพัฒนา
 
โรงเรียนเพลินพัฒนาได้รับการรับรองมาตรฐานการศึกษาจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา(องค์กรมหาชน) ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน รอบที่ ๓ พ.ศ.๒๕๕๗

โรงเรียนเพลินพัฒนา 33/39-40 ถ.สวนผัก แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา กรุงเทพฯ 10170
โทร.028852670-5 แฟกซ์ ต่อ 502. [email protected]
ค่า GPS : wgs84(x,y)(100.387720,13.787389),wgs84(พิกัด) E100,23,51.8 N13,47,14.6
สงวนลิขสิทธิ์ © พ.ศ. 2547-2554 ทั้งภาพและเนื้อหาโดยโรงเรียนเพลินพัฒนา